Władysławowo

  Kościół parafialny we Władysławowie Wieża ze światłem nawigacyjnym przy wyjściu z portu Dom Rybaka - siedziba Urzędu Miasta "Hallerówka" Widok na południową stronę miasta Widok na zachodnią stronę miasta

Władysławowo (do 1938 r. Wielka Wieś, kasz. Wiôlgô Wies, niem. Großendorf) - miasto i gmina portowa w województwie pomorskim, w powiecie puckim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa gdańskiego.

Historia

W XII i XIV wieku odnotowano miejscowość rybacką o nazwie Wielka Wieś (łac. Velaves, kaszb. Wiôlgô Wies) oraz wsie pomocnicze Cetniewo (kaszb. Cétniéwò) i Poczernino (kaszb. Pòczerznino). 11 lutego 1920 r. generał Józef Haller przybył do Wielkiej Wsi, gdzie odbył rejs kutrem po Bałtyku. Jeden z jego oficerów - ppłk. Henryk Bagiński postanowił kupić tu 20 ha ziemi, nadając nowej osadzie nazwę Hallerowo. Wiosną 1936 r. rozpoczęto budowę portu rybackiego, którego otwarcie nastąpiło 3 maja 1938 r. Na cześć króla Władysława IV port nazwano Władysławowem. 1 lipca 1952 roku połączono Wielką Wieś, Hallerowo i osadę przyportową w jednostkę administracyjną nazwaną gminą Władysławowo. Dwa lata później otrzymała ona status osiedla.

Władysławowo otrzymało prawa miejskie 30 czerwca 1963 r., zaś w 1973 - herb. Wtedy także do gminy Władysławowo przyłączono sołectwa: Chłapowo, Ostrowo, Karwia, Tupadły, Chałupy oraz kąpielisko Jastrzębia Góra.

We Władysławowie ma swoją siedzibę pierwsza w historii kaszubskojęzyczna rozgłośnia radiowa - Radio Kaszëbë, działająca od grudnia 2004 r.

Sport i rekreacja

We Władysławowie Cetniewie znajduje się Ośrodek Przygotowań Olimpijskich. Ośrodek dysponuje kortami tenisowymi o nawierzchni ziemnej oraz kortem na hali, boiskami sportowymi, pływalnią, posiada wypożyczalnię sprzętu sportowego. W Cetniewie znajdują się również gabinety odnowy biologicznej.

Jeden z deptaków w mieście nosi nazwę Aleja Gwiazd Sportu, którą otwarto w 2000 roku. Znajdują się na niej gwiazdy z wypisanymi imionami i nazwiskami słynnych sportowców polskich i jednego zagranicznego. Aleja rozciąga się od ulicy Księdza Merkleina aż do zejścia nad morze. Latem każdego roku odbywają się uroczystości dodania nowych gwiazd, na które przybywają znani sportowcy Polski. Ostatnie odsłonięcie nowych gwiazd odbyło się 29 lipca 2007 roku.

Atrakcje turystyczne

• port morski - wybudowany w 1938 roku. Port we Władysławowie (położony nad otwartym morzem) jest jednym z najważniejszych portów rybackich na Bałtyku pod względem ilości wyładowywanej ryby, liczby obsługiwanych kutrów rybackich i wyposażenia. Oprócz wypełniania swych podstawowych funkcji (przetwórstwo ryb, fabryka lodu i mączki rybnej, stocznia remontowa) chętnie gości turystów. Od maja do października cumują jachty sportowe i żaglowce, które mogą zaopatrzyć się tu w paliwo, prowiant i wodę, dokonać niezbędnych napraw i remontów. W porcie znajduje się morskie przejście graniczne dla turystów udających się do portów skandynawskich, litewskich i łotewskich. W miesiącach letnich z portu pasażerskiego można wypłynąć statkiem w rejs po Bałtyku ("Kejb"). Port, a dokładnie zachodni falochron pełni rolę mola i jest ulubionym miejscem dla wędkarzy i spacerowiczów.
• plaża i kąpielisko - szerokość plaży sięga 200 m, w okresie letnim czynnych jest dwanaście kąpielisk strzeżonych. Na plaży znajduje się siedziba Radia Władek oraz zjeżdżalnia wodna. Dla żądnych mocnych wrażeń czekają wycieczki bananami po morzu.
• "Małe Morze" - camping przy Zatoce Puckiej.
• Hallerówka i muzeum przyrodnicze - muzeum generała Józefa Hallera znajduje się przy ulicy Morskiej. Jest to willa, w której niegdyś mieszkał generał oraz muzeum okazów przyrodniczych.
• Jarmark Morski przy ulicy Sportowej.
• Lunapark Sowiński - przeniesiony w 2006 roku za Urząd Miasta (ul. Gen Józefa Hallera); młyn widokowy, gokarty. Możliwość skorzystania z przejażdżki ciuchcią na trasie Władysławowo - Jastrzębia Góra.
• Dom Rybaka - na szczycie domu przy ulicy Gen. Hallera położony jest taras widokowy na wys. 65m, skąd można obejrzeć panoramę miasta i całej Mierzei Helskiej.
• Rezerwat przyrody Słone Łąki - położony w dzielnicy Szotland, nad Zatoką Pucką, u nasady Mierzei Helskiej obszar podmokłych łąk, tworzonych głównie przez tzw. halofity, tj. rośliny znoszące znaczne zasolenie podłoża. Źródłem zasolenia są tu słonawe wody Zatoki Puckiej. Do najcenniejszych gatunków flory występujących w rezerwacie należy jarnik solniskowy (jedyne współczesne stanowisko na Pomorzu Gdańskim), centuria nadbrzeżna (ściśle chroniona), ostrzew spłaszczony, ostrzew rudy i babka nadmorska (ściśle chroniona). Właściciele gruntów, znajdujących się w granicach obiektu powołali jednak Społeczny Komitet Obrony Praw Własności Nieruchomości Rezerwatu Przyrody "Słone Łąki", które dąży do całkowitej likwidacji rezerwatu, a przynajmniej do poważnego zmniejszenia jego powierzchni.

Artykuł pochodzi z polskiej wikipedii.