Węgorzewo

Węgorzewo (dawniej Węgobork, niem. Angerburg, lit. Unguris) to miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie węgorzewskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Węgorzewo.

Historia

Krzyżacy w 1335 r. zbudowali u ujścia Węgorapy do Mamr drewniany zamek, zwany Amgergurg. Został on spalony w 1365 r. w czasie najazdu Litwinów. Nowy zamek usytuowano w tym samym miejscu. W XV wieku, niedaleko zamku, powstała nowa osada nazywana początkowo Gieratową Wolą, potem Nową Wolą. Próba lokacji miasta w 1412 r. nie powiodła się. W roku 1479 biskup warmiński Łukasz Watzenrode wydał pozwolenie na wybudowanie w osadzie kaplicy. W 1510 r. w dokumentach wymieniana jest osada Gerothwohl (Geratowa Wola), później zwana Nowa Wsią, której przywilej lokacyjny wydano w 1514. Nowa Wieś była zaczątkiem miasta, a 14 kwietnia 1571 miejscowość uzyskała prawa miejskie, nadane przez księcia Albrechta Fryderyka Hohenzollerna. W 1656 miasto zostało doszczetnie zniszczone w czasie najazdu tatarskiego. Po tych zniszczeniach i wyludnieniach miasto rozwijało się wskutek żywiołowej kolonizacji polskich osadników z Mazowsza. W tym czasie miasto nosiło dwie nazwy; polską Węgobork i niemiecką "Angerburg" (od nazwy zamku). Kolejna klęskę Węgorzewo przeżyło w latach 1709-1710 w czasie epidemii dżumy.W 1730 wprowadzono oświetlenie ulic latarniami. W 1734 r. na węgorzewskim zamku gościł król Stanisław Leszczyński - uciekał z kraju przed wojskami rosyjskimi, które wyniosły na tron polki Augusta III Sasa. Z Węgorzewa Stanisław Leszczyński udał się do Francji. W roku 1740 arianin inżynier Jan Władysław Suchodolec (syn Samuela Suchodolskiego ze Starej Różanki) zbudował wodociąg. Woda doprowadzona była do studzien miejskich i do najwyższych pięter węgorzewskiego zamku. W 1829 r. otwarto pierwsze na Mazurach seminarium nauczycielskie, kształcące niemiecka kadrę nauczycielska. Ożywienie miasta spowodował rozwój żeglugi na jeziorach mazurskich i wybudowanie linii kolejowej. Do 1945 r. Węgorzewo było węzłem kolejowym, z którego rozchodziło się pięć linii (do dzis została tylko jedna do Kętrzyna, ale w 1992 zawieszono ruch osobowy). W czasie I wojny światowej toczyły się w okolicy walki między wojskami pruskimi a rosyjskimi. W latach międzywojennych Węgorzewo stało sie popularnym letniskiem i ośrodkiem sportów wodnych. W 1945 r. miasto zniszczone zostało w około 80% zabudowy. Po wojnie odbudowane, przyjęło nazwę Węgorzewo. Od 2002 Węgorzewo pełni funkcje miasta powiatowego.

Zabytki i turystyka

• Domy (kamienieczki) z XIX w.
• Dwie kaplice cmentarne z XIX/XX w.
• jezioro Mamry
• Kanał Młyński
• Muzeum Kultury ludowej przy ul Portowej
• pałac i park z 1. połowy XIX w.
• przystań rybacka i jachtowa, kursują tu statki pasażerskie
• Późnogotycki kościół św. Piotra i Pawła z lat 1605-1611, powiększony o transept w 1729 r. i dobudowana wieżą w połowie XVIII w, hełm z latarnia z 1826 r. Późnorenesansowe wyposażenie wnętrza, ołtarz gowny i ambona z XVII w. Nad portalem wieży umieszczony jest herb Dohnów i Kreutzeno - fundatorów kościoła. Obok płyta nagrobna starosty Hansa von Auera, z 1659 r.
• Zamek krzyżacki z 1398 r. , prze budowany w pierwszej połowie XVIII w. w stylu barokowym. W połowie XIX w. zamek został zaadaptowany na sad i więzienie. Po zniszczeniach w czasie II wojny światowej odbudowany i przeznaczony na cele kulturalne. Jest to budowla trój skrzydłowa, obejmująca nieregularny dziedziniec, otwarta w stronę rzeki Wegorapy. W skrzydle północnym znajduje się brama wjazdowa. Zachowała się także okrągła baszta.

Sport

W mieście swą siedzibę ma klub piłkarski Vęgoria Węgorzewo. W sezonie 2006/2007 grał w klasie okręgowej, w I grupie warmińsko-mazurskiej. Zajął w niej 2.miejsce i po barażach z Romintą Gołdap (3:0 w, 1:1 d) awansował do IV ligi warmińsko - mazurskiej.

• Pełna nazwa: Cywilno-Wojskowy Klub Sportowy Vęgoria Węgorzewo
• Rok założenia: 1946- jako Gwardia, od 1949 lub 1950 - Ogniwo, od 1954 - Spójnia, od 1955 - Sparta, od 1956 WKS Vęgoria, 1960-72 - Motor, od 1972 - WKS Vęgoria, od 1992 - CWKS Vęgoria
• Barwy: niebiesko-zielono-czerwone
• Adres: ul. Przemyslowa 10, 11-600 Węgorzewo
• Stadion: Stadion Miejski w Węgorzewie

pojemność: 800 oświetlenie: brak wymiary boiska: 102 m x 68 m

Vęgoria w latach 1960-1966 pod nazwą Motor grała w III lidze.

Tranzyt i komunikacja

Główne ciągi komunikacyjne

• ul. S. Jaracza - ul. Zamkowa - ul. Gen. J. Bema - ul. Łuczańska
• ul. Armii Krajowej
• pl. Grunwaldzki - ul. 11 Listopada

Główne skrzyżowania

• pl. Grunwaldzki
• ul. Zamkowa - ul. Armii Krajowej
• ul. Zamkowa - ul. 3 Maja

Trasy wylotowe

• ul. Łuczańska => 63 Giżycko, Łomża, dalej 8 Warszawa
• ul. Stefana Jaracza => 650 Korsze, Reszel, dalej Olsztyn
• ul. Armii Krajowej => 63 Rudziszki
• ul. 11 Listopada => 650 Gołdap
• ul. Jasna => Kal
• al. Wojska Polskiego => Stręgiel

Drogi krajowe i wojewódzkie przebiegające przez miasto

• 63 – Sławatycze - Węgorzewo - Rudziszki w mieście: ul. Armii Krajowej - ul. Zamkowa - ul. Gen. J. Bema - ul. Łuczańska
• 650 – Biskupiec - Węgorzewo - Gołdap w mieście: ul. S. Jaracza - ul. Zamkowa - ul. Targowa - ul. 11 Listopada

Artykuł pochodzi z polskiej wikipedii.