Ustrzyki Górne

Ustrzyki Górne – wieś w Polsce położona nad potokiem Wołosatym w Bieszczadach, w województwie podkarpackim, w powiecie bieszczadzkim, w gminie Lutowiska w pobliżu skrzyżowania dróg wojewódzkich nr. 896 i 897 . Wieś jest siedzibą sołectwa Ustrzyki Górne w którego skład wchodzi również miejscowość Wołosate. W miejscu znajduje się rzymskokatolicki kościół parafialny pw. Świętej Anny.

Historia

Wieś lokowana na prawie wołoskim w XVI wieku rozłożyła się na długości ponad 4 kilometrów nad potokiem Wołosatym. Wzmianki o Ustrzykach Górnych pochodzą z 1529 r. Z poł. XVI w. pochodzą przywileje wydane przez Piotra Kmitę dla Stuposian (1531) oraz Tarnawy Niżnej (1537) i Wyżnej (1549) Właściciele Stuposian obejmowali również i tereny Ustrzyk Górnych. Wsie te istniały już wcześniej. Pierwsze wzmianki o kolejnych osadach: Dydiowej, Łokciu, Ustrzykach Górnych, Berehach Górnych, Wetlinie i Jaworcu pochodzą z roku 1580, dziesięć lat później istniały już przysiółki Łuh (1589, dziś Bereżki) i Dołhyłuh (1590, dziś Muczne). O istniejącej wsi świadczą najbardziej dokumenty z roku 1580. W 1622 r. mieszkańców Moczarnego zdziesiątkowało „morowe powietrze" do tego stopnia, że wieś przestała istnieć, a w Wołosatem w 1665 r. był tylko jeden uprawiany łan kmiecy, podczas gdy pół wieku wcześniej — aż dziesięć i trzy czwarte łana. Podobna zaraza dotknęła najprawdopodobniej i Ustrzyki Górne. Należały one, jak i Stuposiany do Wisłockich.

W pierwszym kwartale 1915 r. w czasie I wojny światowej najcięższe walki toczyły się o Przełęcz Użocka i Przełęcz Beskid nad Wołosatem.

Całkowicie zniszczona w latach 1945-1947 na skutek działań NKWD UB, wojska sowieckiego i sotni Bira. Miejscowa ludność polska po 10 miesiącach od wkroczeniu Armii Radzieckiej, w czerwcu 1945 roku została całkowicie wysiedlona i wywieziona do... Polski. Pozostała ludność ukraińska została wysiedlona w 1951 r. w głąb ZSRR, a oporni na Syberię. Do roku 1951 teren ten na mocy rozbiorowego Paktu Ribbentrop-Mołotow należał do ZSRR. Po unicestwieniu wsi, powstała strażnica WOPw 1951 r. oraz schronisko PTTK. Dopiero w latach 80. zaczęła się tu rozwijać osada leśna, w 1985 wybudowano kościół oraz powstały budynki Bieszczadzkiego Parku Narodowego.

Turystyka

Ustrzyki Górne stanowią dobrą bazę dla turystyki pieszej. Zimą oferują dobre warunki narciarskie. W okolicy znajdują najwyższe szczyty Bieszczadów: Połonina Caryńska (1297 m), Wielka Rawka (1304 m) oraz Tarnica (1346 m).

Artykuł pochodzi z polskiej wikipedii.