Poznań

Poznań (łac. Posnania, niem. Posen, dla zachowania tradycji przy uroczystych okazjach używana jest nazwa: Stołeczne Miasto Poznań) – jedno z najstarszych i największych polskich miast (piąte pod względem ludności, szóste pod względem powierzchni), położone nad rzeką Wartą. Stolica Wielkopolski, województwa wielkopolskiego i archidiecezji poznańskiej. Poznań znajduje się pomiędzy Berlinem a Warszawą i jest ważnym węzłem drogowym i kolejowym w kraju, posiada także międzynarodowy port lotniczy.

Poznań uznawany jest za kolebkę narodzin państwa polskiego. W przeszłości pełnił rolę stolicy państwa oraz siedziby władców.

Opis miasta

Ratusz w Poznaniu

Poznań to dynamiczny ośrodek gospodarczy, akademicki, naukowy i kulturalny. Duży ośrodek przemysłu i usług, miejsce corocznych Międzynarodowych Targów Poznańskich. Według zewnętrznych ocen przeprowadzonych przez agencję ratingową Moody's Investors Service, pod względem wiarygodności dla inwestorów nieznacznie ustępuje znacznie większej Warszawie.

W Poznaniu działa osiem państwowych szkół wyższych i kilkanaście prywatnych, kształcących ok. 133 000 studentów. Na 1000 mieszkańców przypada 221 studentów - wśród dużych polskich miast Poznań zajmuje pod tym względem pierwsze miejsce. Poznańskie uczelnie kontynuują tradycje takich placówek jak Akademia Lubrańskiego, Kolegium Jezuickiego czy Uniwersytet Poznański. W mieście działają też liczne placówki naukowo-badawcze. Powyższe stawia Poznań wśród czołowych polskich ośrodków akademickich i naukowych.

Miasto nazywane jest również w przewodnikach turystycznych "muzyczną stolicą Polski" z powodu działających tutaj chórów chłopięcych i męskich, organizowanym co 5 lat konkursom skrzypcowym oraz lutniczym im. Henryka Wieniawskiego, a także dzięki działalności orkiestry kameralnej pod dyrekcją Agnieszki Duczmal, opery i Polskiego Teatru Tańca.

Międzynarodowe Targi Poznańskie

Poznań to miasto na prawach powiatu. Podzielony jest na 5 dzielnic nie posiadających odrębności administracyjnej, ale posiadających część instytucji gminnych (Stare Miasto, Nowe Miasto, Jeżyce, Grunwald, Wilda). Każda z dzielnic obejmuje kilkadziesiąt osiedli samorządowych, jednak nie pokrywają one terenu całego miasta, a ich samorządy pełnią jedynie funkcję pomocniczą.

Miasto jest silnie powiązane komunikacyjnie i ekonomicznie z otaczającymi je gminami powiatu poznańskiego tworzącymi aglomerację poznańską (ze wspólną infrastrukturą np. wodociągami). Obecnie zauważa się przenoszenie mieszkańców z samego Poznania do ościennych miejscowości.

Historia

Pierwsze ślady ludzi na terenie dzisiejszego Poznania pochodzą z okresu około 8900–8000 roku p.n.e.. Byli to łowcy reniferów. Względnie stałe osady powstały na przełomie V i IV tysiąclecie p.n.e.. Około 2200 p.n.e. na tych ziemiach pojawiła się ludność indoeuropejska, zaś z V wieku pochodzą ślady osadnictwa niezaprzeczalnie słowiańskiego (niektórzy datę pojawienia się Słowian przesuwają nawet do XIII wieku p.n.e.) zaś w VIII wieku pojawili się tu Polanie, z tego okresu pochodzi też prawdopodobnie gród na Ostrowie Tumskim, który stał się zaczątkiem dzisiejszego miasta. W X wieku gród znalazł się pod panowaniem Piastów, którzy uczynili go jednym ze stołecznych (obok Gniezna, Giecza i Ostrowa Lednickiego ośrodków w swoim państwie.

Pierwotnie miasto leżało nad brzegiem Cybiny i prawym brzegiem Warty. Na pobliskim wzgórzu stała tam wówczas pogańska świątynia i zamek książęcy. Poznań wiąże się również z początkami polskiej państwowości. Jest to jedno z hipotetycznych miejsc chrztu Mieszka I w 966. W 968 swą siedzibę umieścił tu Jordan, pierwszy biskup Polski. Funkcje stołeczne gród pełnił do 1039, gdy został - wraz z innymi miastami Wielkopolski i Śląska - spalony przez Brzetysława I. Co prawda Poznań stracił swe polityczne znaczenie, jednak nadal pozostał prężnym ośrodkiem gospodarczym. Kolejny okres rozkwitu przypada na rozbicie dzielnicowe, gdy gród stał się stolicą wielkopolskiej linii Piastów. Jej przedstawiciele, książęta Przemysł I i Bolesław Pobożny w 1253 lokowali miasto na lewym brzegu na prawie magdeburskim. Prace zapoczątkowane przez ojca kontynuował jeszcze Przemysł II - który jako pierwszy władca od 200 lat koronował się w Gnieźnie na króla Polski, a za swą siedzibę obrał Poznań - jego rezydencją stał się dawny zamek książęcy jego ojca na Wzgórzu Przemysła. Po jego tragicznej śmierci w rozwoju miasta nastąpił chwilowy zastój. Do dziś można jeszcze znaleźć pozostałości murów miejskich.

Kolejny, pomyślny okres w historii Poznania rozpoczęło wstąpienie na tron Władysława Jagiełły. Otwarcie szlaku łączącego Litwę z zachodnią Europą oraz zamknięcie dla polskich towarów Gdańska sprawiły, że Poznań stał się ważnym węzłem, w którym przecinały się szlaki handlowe. Z czasem wokół miasta rozwinęła się sieć konkurujących z nim miasteczek należących głównie do duchowieństwa i szlachty, tworzących razem z Poznaniem prężnie rozwijającą się konurbację.

Poznań około 1617 roku Litografia z 1833 roku. Po prawej Pałac Górków, pośrodku dawne kolegium jezuickie, po lewej w tle kościół bernardynów

Trwające kilkaset lat korzystne warunki dla rozwoju miasta przerwał w 1655 potop szwedzki. W krótkim okresie pokoju, który po nim nastąpił Poznań usiłował się podnieść, ale kolejne konflikty zbrojne takie jak wielka wojna północna, wojna o sukcesję polską oraz wojna siedmioletnia sprawiły, że miasto pustoszyły różnorodne armie. Nadzieję na pokój przyniosła dopiero elekcja Stanisława Augusta Poniatowskiego, lecz również na początku jego panowania o miasto walczyli barzanie z wojskami pruskimi, a następnie rosyjskimi, które opuściły miasto dopiero w 1775 roku.

Kilka kolejnych lat to kolejny okres pomyślności związany z działalnością Komisji Dobrego Porządku i reformami Sejmu Czteroletniego, jednak zostały one zniweczone przez konfederację targowicką i II rozbiór Polski w wyniku którego Poznań znalazł się pod Pruskim panowaniem.

W pierwszym okresie pruskiego panowania, nowe władze dokonały integracji konurbacji w jeden organizm miejski oraz tworząc podstawy do rozbudowy Poznania w kierunku zachodnim. Klęska Prus i zwycięskie powstanie w 1806 uczyniły Poznań jednym z głównych miast Księstwa Warszawskiego. Trwające jednak wojny napoleońskie nie sprzyjały rozwojowi miasta. Po klęsce Napoleona Poznań znalazł się ponownie, od 1815 roku pod Pruskim panowaniem, tym razem jako stolica autonomicznego Wielkiego Księstwa Poznańskiego.

Klimat

Największy wpływ na klimat panujący w Poznaniu wywierają masy powietrza polarno-morskiego znad Atlantyku. Znacznie słabiej zaznacza się wpływy mas powietrza polarno-kontynentalnego i zwrotnikowego.

• temperatura:
  • średnia roczna: 8,1°C
  • najcieplejszy miesiąc – czerwiec – średnia 17,3°C
  • najzimniejszy miesiąc – grudzień – średnia -0,2°C
• wiatry: przewaga wiatrów zachodnich o prędkościach pomiędzy 2 a 10 m/s
• opady:
  • średnia roczna suma opadów – 666 mm
  • najwyższe – lipiec – 75 mm
  • najniższe – luty – 30 mm
• nasłonecznienie:
  • średnia ilość godzin słonecznych – 1515 h/rok
  • średnie zachmurzenie – 64%
  • najbardziej pogodne miesiące – sierpień i wrzesień
  • najbardziej pochmurne miesiące – listopad i grudzień

Komunikacja

Poznański Siemens Combino Port lotniczy Poznań-Ławica Autostrada A2 w pobliżu węzła Poznań-Nowe Miasto Autostrada A2 węzeł Poznań-Komorniki

Poznań stanowi ważny węzeł komunikacyjny, zarówno drogowy jak i kolejowy.

Przez miasto przebiegają drogi krajowe:

• A2 E30 Świecko - Poznań - Łódź - Warszawa - Terespol (E30 dalej przez Berlin do Cork w Irlandii oraz przez Mińsk i Moskwę do Omska w Rosji)
• 5 E261 Świecie - Bydgoszcz - Poznań - Wrocław - Lubawka
• 11 Kołobrzeg - Koszalin - Piła - Poznań - Ostrów - Kępno - Lubliniec - Bytom
• 92 (alternatywna do A2 ) Miedzichowo - Pniewy - Poznań - Września - Słupca - Konin.

Oraz drogi wojewódzkie:

• 307 Poznań - Buk - Opalenica - Nowy Tomyśl
• 184 Poznań - Szamotuły - Ostroróg
• 196 Poznań - Murowana Goślina - Wągrowiec
• 430 Poznań - Puszczykowo - Mosina

Sam układ dróg w mieście jest również charakterystyczny. Składa się on z promieniście rozchodzących się ulic połączonych docelowo trzema pierścieniami (ramami komunikacyjnymi) oraz biegnącą poza granicami miasta obwodnicą dla ruchu tranzytowego. Obecnie I i II rama istnieją niemal w całości, zaś III rama fragmentarycznie.

Miasto posiada również międzynarodowy port lotniczy Ławica. W samym Poznaniu położono natomiast silny nacisk na rozwój komunikacji publicznej, a zwłaszcza tramwajowej. Dnia 31 stycznia 1997 roku został otwarty odcinek bezkolizyjnej trasy tramwajowej tzw. Poznański Szybki Tramwaj (PST, "Pestka"), pozwalający na rozwijanie szybkości nawet do 70 km/h. Jest to pierwszy i jak na razie jedyny tego typu odcinek tramwajowy w Polsce. Projektowana jest budowa drugiego etapu Pestki, z centrum do Dworca Głównego PKP z wyjazdem w kierunkach Górczyna, która ma zakończyć się w 2010 roku. W zamierzeniach było również wydłużenie linii na północy, w związku z rozbudową kampusu uniwersyteckiego na Morasku i Umultowie, ale otwarty jesienią 2007 dworzec autobusowy na osiedlu Sobieskiego praktycznie uniemożliwia przedłużenie trasy. W trakcie realizacji jest też budowa podobnej linii szybkiego tramwaju na Franowo (Ratajski Szybki Tramwaj) - zakończył się jej pierwszy etap, z centrum do ulicy Jana Pawła II.

Poznań jest jednym z najważniejszych węzłów kolejowych w Polsce. Istnieje tu Zakład Taboru Poznań i Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego. Z miasta można dojechać do wszystkich miast liczących powyżej 100 tys. mieszkańców w Polsce oraz wielu mniejszych. Przez Poznań przejeżdżają pociągi międzynarodowe, m.in. do Pragi, Berlina czy Kijowa. Znajduje się tu 16 stacji i przystanków kolejowych: Poznań Główny, Poznań Wola, Poznań Dębiec, Poznań Wschód, Poznań Dębina, Poznań Garbary, Poznań Antoninek, Poznań Górczyn, Poznań Karolin, Poznań Junikowo, Poznań Krzesiny, Poznań Starołęka, Poznań Strzeszyn, Poznań Franowo, Poznań Kobylepole, Poznań Kiekrz. W Mieście znajduje się Muzeum Ratownictwa Kolejowego, które jest jedynym takim w Polsce.

Poznańska komunikacja miejska wyróżnia się prowadzeniem mobilnego systemu informacji o rozkładzie jazdy, który jest dostępny także dla osób niewidomych i słabowidzących - Ginger.

Atrakcje turystyczne

Poznań pełen jest ciekawych miejsc. Na Starym Rynku można znaleźć perłę renesansowej architektury, zabytek klasy zerowej, ratusz. Drugim zabytkiem tej samej klasy jest poznańska fara i pozostałe obiekty dawnego kompleksu jezuickiego. Na wzgórzu nad Starym Rynkiem góruje Zamek Królewski wraz z fragmentem murów obronnych. Innym ważnym miejscem jest Ostrów Tumski będący najstarszą częścią miasta - kolebką polskiej państwowości na którym znajduje się najstarsza w kraju katedra będąca miejscem pochówku pierwszych władców Polski oraz domniemanym miejscem chrztu Polski, pozostałości książęcego palatium z X wieku wraz z odkrytą przez archeologów wiosną 2006 r. rotundą Dąbrówki.

Atrakcji dopełniają liczne kościoły, pałace i zamki a także monumentalne budowle "dzielnicy cesarskiej", w tym najważniejszy Zamek Cesarski. Dla osób spragnionych obcowania z przyrodą swoje podwoje otwierają dwa ogrody zoologiczne, ogród botaniczny, palmiarnia oraz zabytkowe parki.

Na listę ciekawych obiektów należy również wpisać zabytki architektury przemysłowej, obiekty sportowe oraz stanowiące centrum wystawiennicze naszego kraju Międzynarodowe Targi Poznańskie.

Ciekawym miejscem często odwiedzanym przez turystów jest ulica Półwiejska z duża ilością restauracji i sklepów przy której znajduje się Stary Browar oficjalnie uznany za najpiękniejsze centrum handlowe na świecie przez międzynarodową fundację ICSC.

Przez Poznań przebiegają trasy turystyczne: europejski Szlak Romański, Szlak Piastowski oraz Trasa Kórnicka. Wokół miasta wytyczono rowerowy "Pierścień Poznański" połączony z centrum siedmioma szlakami dojazdowymi.

Sport

W ubiegłym roku w stolicy Wielkopolski odbyło się 16 międzynarodowych imprez sportowych, m.in. Mistrzostwa Europy do lat 19 w piłce nożnej, Akademickie Mistrzostwa Świata w futsalu, Młodzieżowe Mistrzostwa Europy w Szermierce, Mistrzostwa Europy Weteranów w lekkiej atletyce. Poza tym, na poznańskim Torze Regatowym Malta cyklicznie odbywają się zawody Pucharu Świata, Mistrzostw Europy i Świata w wioślarstwie i kajakarstwie. Od 2005 w Poznaniu odbywa się międzynarodowy turniej piłki ręcznej Grundfos Cup. Na stałe do kalendarza tenisistów wpisał się Międzynarodowy Turniej Tenisowy Porsche Open. Od 2006 przez Poznań przebiega trasa Tour de Pologne. Poznań jest tez jednym z miast-organizatorów Euro 2012.

Kluby i drużyny sportowe

Piłka nożna:

• Akademia Słowa Poznań - drużyna piłki nożnej halowej, grająca w I lidze futsalu,
• Atena Poznań - żeński klub piłkarski, występujący w I lidze piłki nożnej kobiet,
• KKS Lech Poznań - klub piłkarski, pięciokrotny Mistrz Polski, czterokrotny Zdobywca Pucharu Polski i trzykrotny Superpucharu Polski, kiedyś posiadający wiele sekcji, m.in koszykarską (jedenastokrotny MP)
• TS Olimpia Poznań - wielosekcyjny klub, znany głównie z rozwiązanej w 2005 roku seniorskiej sekcji piłkarskiej
• Polonia Poznań - klub grający w poznańskiej klasie okręgowej, pięciokrotny MP i czterokrotny Zdobywca PP w rugby
• Warta Poznań - klub rozgrywający swoje mecze w II lidze, dwukrotny Mistrz Polski, 1929 i 1947.
• TPS Winogrady Poznań - klub ligi okręgowej
• Poznaniak Poznań - klub klasy A
• Przemysław Poznań - klub klasy B
• Lotnik Poznań - klub klasy B
• Odlew Poznań - klub klasy B
• AIP Bola 06 Poznań - klub klasy B
• Poznań FC - klub klasy B

Koszykówka:

• AZS Poznań - wielosekcyjny klub sportowy przy UAM, głównie kojarzony z żeńska sekcją koszykówki (MP' 1978)
• KK Politechnika Poznańska - męski klub koszykarski, grający I lidze koszykówce mężczyzn

Hokej:

• Pocztowiec Poznań - wielosekcyjny klub, specjalizujący się hokeju na trawie (dziesięciokrotny MP) i hokeju halowym (jedenastokrotny MP i dwukrotny zwycięzca Pucharu Europy)
• PTH Poznań - amatorski klub hokeja na lodzie
• Grunwald Poznań - wielosekcyjny klub, kojarzony z hokejem na trawie (czternastokrotny MP) i hokejem w hali (dziewięciokrotny MP)

Kajakarstwo i Wioślarstwo:

• KW 04 Poznań - najstarszy klub wioślarski w Poznaniu, założony w 1904 roku
• TW Polonia - jeden z kilku poznańskich klubów wioślarskich
• Posnania Poznań - jeden z najstarszych poznańskich klubów sportowych, znany głównie ze sekcji kajakarskich, wioślarskich oraz rugby
• PTW Tryton - klub wioślarski

Żużel:

• PSŻ Poznań - klub żużlowy założony w 2004 roku, obecnie występuje w I lidze

Łucznictwo:

• KS Leśnik - klub łuczniczy, jeden z najstarszych w Polsce, posiadający własne tory łucznicze przy ul. Piastowskiej
• KS Surma - klub posiadający własne tory łucznicze przy ul. Reymonta

Boks:

• PKB Poznań - Poznański Klub Bokserski

Inne:

• 1KFA - pierwsza drużyna futbolu amerykańskiego w Poznaniu, występująca w PLFA
• AZS AWF Poznań - multisekcyjny klub sportowy przy poznańskim AWFie
• MKS Dąbrówka Poznań - gimnastyka artystyczna, pływanie synchroniczne
• KS Energetyk Poznań - gimnastyka artystyczna, piłka siatkowa, kajakarstwo, lekkoatletyka
• KS Inotel Poznań - klub siatkarski mężczyzn, występująca w I lidze
• Kozły Poznań - drużyna futbolu amerykańskiego w Poznaniu, występująca w PLFA
• SSW Malta Poznań - wrotkarstwo

Panoramy miasta

Poznań Panorama Poznania

Panorama Poznania

Poznańskie Stare Miasto z lotu ptaka.

Panorama miasta z wieżowca na Osiedlu Pod Lipami.

Panorama Stadionu Miejskiego w trakcie meczu.

Artykuł pochodzi z polskiej wikipedii.