Pogórze Wałbrzyskie

Pogórze Wałbrzyskie (także Bolkowsko-Wałbrzyskie) to – wg podziału fizycznogeograficznego Jerzego Kondrackiego – mezoregion wchodzący w skład Pogórza Zachodniosudeckiego. Jest najdalej na północny wschód wysuniętą częścią Pogórza.

Wg klasyfikacji W. Walczaka jest najbardziej na północ wysuniętym fragmentem Sudetów Środkowych.

Pogórze w południowo zachodniej Polsce w województwie dolnośląskim.

Opis

Pogórze Wałbrzyskie (Bolkowsko-Wałbrzyskie) ciągnie się od Nysy Szalonej na północnym zachodzie po dolinę Bystrzycy (Obniżenie Górnej Bystrzycy) na południowym wschodzie. Nysa Szalona oddziela Pogórze Bolkowsko-Wałbrzyskie od Gór i Pogórza Kaczawskiego w Sudetach Zachodnich. Dolina Bystrzycy jest wyraźną granicą między pogórzem a Górami Sowimi. Obszerny pofalowany teren rozciągający się na długości ok. 30 km i szerokości ok. 6 km zajmujący powierzchnię ok. 180 km². Za najwyższe wzniesienie pogórza uważany jest Sas (515 m n.p.m.) między Szczawnem-Zdrojem a Strugą. Pogórze Wałbrzyskie opada w kierunku północno wschodnim do Obniżenia Podsudeckiego wyraźnym uskokiem tektonicznym – tzw. sudeckim uskokiem brzeżnym, którego wysokość ponad przedgórze rośnie w miarę posuwania się na południowy wschód i stanowi charakterystyczną dominację krajobrazową. Krawędź tego progu rozcinają jarowe doliny Strzegomki i Pełcznicy. W obrębie Pogórza Wałbrzyskiego wyróżnionia się cztery mikroregiony: Obniżenie Wolbromka, Pogórze Bolkowskie, Pogórze Świebodzickie, Kotlina Wałbrzyska.

Krajobraz

Krajobraz Pogórza Wałbrzyskiego uwarunkowany jest budową i długą przeszłością geologiczną, przedstawia krajobraz wyżyn i niskich gór. Cały obszar jest pagórkowaty pofałdowany poprzecinany w kierunku północno wschodnim korytami rzek. Jest to teren zaludniony, łagodny, poza nielicznymi wzniesieniami słabo porośnięty lasem. Większość obszaru zajmują pola uprawne. Krajobraz przeobrażony mocno zurbanizowany

Wody

Szczawno-Zdrój, pijalnia uzdrowiskowa

Pogórze Wałbrzyskie należy do dorzecza Odry największymi rzekami pogórza są Strzegomka i Nysa Szalona lewostronne dopływy Odry. Pozostałe rzeki odwadniające pogórze są ich dopływami. Dla zabezpieczenia przed powodziami zbudowano zbiorniki retencyjny koło Dobromierza na Strzegomce.

W Szczawnie-Zdroju znajdują się źródła wód mineralnych.

Komunikacja

Sieć komunikacyjna jest dobrze rozwinięta, co stworzyło dogodne warunki dla rozwoju gospodarczo-przemysłowego regionu. Przez Pogórze Wałbrzyskie przechodzi sieć dróg lokalnych i wojewódzkich w tym trzy o statusie europejskim oraz szlaki kolejowe kilka z nich pod koniec XX wieku zostało wyłączonych z eksploatacji.

Sieć dróg krajowych

• nr 5 – do przejścia granicznego Lubawka
• nr 35 – do przejścia granicznego Golińsk
• nr 34 E261 – od drogi krajowej do nr 35 w Świebodzicach do drogi krajowej do nr5 w okolicy Dobromierza

Sieć dróg wojewódzkich

• nr 367 – od drogi krajowej krajowej nr 5 w Kamiennej Górze do drogi krajowej nr 35 w Wałbrzychu
• nr 376 – od drogi krajowej nr 35 w Wałbrzychu do drogi wojewódzkiejnr 367 w Jabłowie
• nr 375 – od drogi krajowej krajowej nr 5 w Dobromierzu do drogi wojewódzkiej nr 367 w Wałbrzychu

szlaki kolejowe

• Wrocław – Wałbrzych – Jelenia Góra
• Jawor – Bolków – Marciszów
• Wałbrzych – Szczawno-Zdrój – Boguszów-Gorce

Klimat

Położenie fizyczno-geograficzne regionu oraz masyw gór od strony południowej sprawiają, że nad obszarem ścierają się różnorodne masy powietrzne, wpływające na kształtowanie się typów pogody, a w rezultacie tego na całokształt zjawisk atmosferycznych tego mezoregionu. Klimat jest umiarkowany, przejściowy, ciepły charakteryzujący się zmiennym stanem pogody. Pory roku są łatwo rozpoznawalne i wyznaczane przez przebieg temperatury: ciepła i wilgotna wiosna, ciepłe i często suche lato, chłodna i wilgotna jesień oraz zima z niewielkimi opadami śniegu. Zachmurzenie: średnie występuje w okresie jesienno – zimowym, najmniejsze w lecie. Opadom często towarzyszą gwałtowne burze z wyładowaniami.

• maksimum termiczne: lipiec-wrzesień, średnia temperatura ok. 20°C
• minimum termiczne: styczeń-luty, średnia temperatura powietrza ok. -5°C
• średnia temperatura roczna oscyluje w granicach 7°C
• czas trwania zimy: do 14 tyg.
• okres wegetacyjny:
  • rozpoczyna się z początkiem kwietnia i trwa ponad 210 dni.
• lato termiczne:
  • ok. 8 tyg.
• opady roczne:
  • w granicach 600-700 mm
  • maksimum opadowe: lipiec
  • minimum opadowe: luty
• dominujące wiatry: zachodnio południowe

Ciekawe miejsca

• skalne wąwozy rzeki Pełcznicy i jej dopływu Szczawnika, nad którymi wznosi się Zamek Książ
• Przełom Bystrzycy i Jezioro Bystrzyckie

Ciekawa przyroda

• Park zdrojowy w Szczawnie-Zdroju
• ciekawe drzewa rosnące przy drodze od Palmiarni do zamku Książ – dawnym szlaku Ułanów Legii Nadwiślańskiej
• Książański Park Krajobrazowy

Zamek Cisy - ruiny

Miejscowości z zabytkami i ciekawą historią

Wałbrzych, Bolków, Świebodzice, Szczawno-Zdrój, Dobromierz, Stare Bogaczowice

Zabytki

zamek Książ, zamek w Bolkowie, zamek Cisy, zamek Świny, zamek Stary Książ, Palmiarnia w Lubiechowie, zamek Grodno, Zapora na Jeziorze Bystrzyckim w Lubachowie, Lisia sztolnia

Artykuł pochodzi z polskiej wikipedii.