Ostróda

Polskie Zamki Gotyckie

Ostróda (niem. Osterode in Ostpreußen) to miasto i gmina w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim.  Położone na Pojezierzu Iławskim, nad Jeziorem Drwęckim. Przez miasto przepływa rzeka Drwęca. Miasto i okolice są terenami atrakcyjnymi pod względem turystycznym.

Geografia miasta

Inne jeziora w Ostródzie, poza wspomnianym już Drwęckim, to:

• Smordy
• Jezioro Pauzeńskie
• Sajmino (Jezioro Kajkowskie)
• Jezioro Perskie
• Górczyn

Jeziora w najbliższej okolicy Ostródy to:

• Szeląg Wielki
• Szeląg Mały
• Morliny (Jezioro Ornowskie)
• Rudat
• Sement Mały
• Jezioro Czarne

Rzeka w Ostródzie i najbliższej okolicy to:

• Drwęca

Kanały i inne zbiorniki wodne w okolicy Ostródy to:

• kanał Elbląski (unikatowe pochylnie)

Komunikacja

Ostróda zlokalizowana jest na skrzyżowaniu dróg krajowych:

• 7 E77 Gdańsk-Elbląg-Ostróda-Warszawa-Kielce-Kraków-Chyżne (przejście graniczne ze Słowacją)
• 15 (Olsztyn)-Ostróda-Toruń-Gniezno-Krotoszyn-Trzebnica-(Wrocław)
• 16 Dolna Grupa-Grudziądz-Ostróda-Olsztyn-Mrągowo-Augustów-Ogrodniki (przejście graniczne z Litwą)

Historia

Ulica

Ostróda powstała w XIII wieku w pobliżu krzyżackiego zamku. Mimo lokacji miejskiej do czasu doprowadzenia linii kolejowej Ostróda pozostawała miasteczkiem o znaczeniu wyłącznie lokalnym. W czasie II wojny światowej zniszczona w około 60%. Ostróda jest znana z tego że była jednym z ośrodków Związku Pruskiego, a także z tego, że działał tu Gustaw Gizewiusz.

Zabytki

• Gotycki układ urbanistyczny miasta lokowanego ok. 1270 r. (obecnie przebudowany pl. 1000-lecia),
• Fragment gotyckich murów obronnych z XV w. Przy obecnym kościele św. Dominika Savio pl. 1000-lecia,
• Kościół gotycki św. Dominika Savio, odbudowany po zniszczeniach wojennych, pochodzący z XIV w.,
• Zamek pokrzyżacki pierwotnie w stylu gotyckim, następnie kilkakrotnie przebudowywany. Pochodzi z XIV w. i był siedzibą komturstwa krzyżackiego. Od 1977 roku odbudowywany po zniszczeniach spowodowanych wojną, (ul. Mickiewicza 22),
• Kościół neogotycki pod wezwaniem Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny z lat 1856-1875, wieża dobudowana na początku XX w. (róg ul. Czarnieckiego i Sienkiewicza),
• Kościół ewangelicko-metodystyczny neogotycki z 1907 r., (ul.Sienkiewicza),
• Kaplica baptystów, pseudogotycka, ul. Nadrzeczna 3,
• Cmentarz Polska Górka przy ul. Olsztyńskiej. Część grobów pochodzi z I połowy XIX w. Jest tu pochowany pastor Gustaw Gizewiusz pochodzący z rdzennie polskiej rodziny, niezmordowany orędownik polskości Mazur. Urodził się 21 maja 1810 roku w Piszu, a w roku 1835 osiedlił się w Ostródzie jako pastor polskiego kościoła ewangelickiego. W 1848 roku został wybrany polskim posłem do Parlamentu Niemieckiego. Zmarł nagle 7 maja 1848 roku. Pośród ruin cmentarza zwracają uwagę zabytkowe nagrobki pożydowskie oraz neoklasycystyczna brama z XIX w.,
• Budynek liceum ogólnokształcącego, eklektyczny z 1907 roku, (ul. Drwęcka 4),
• Dawna rogatka przy posesji Szkoły Podstawowej Nr 1, neoklasycystyczna z XIX w. (róg Pieniężnego i 21 Stycznia),
• Neogotycka wieża ciśnień pochodząca z przełomu XIX i XX w. (ul. Drwęcka),
• Kamienica pseudobarokowa z pocz. XX w. (ul.Armii Krajowej 3),
• Kamienica pseudoklasycystyczna z końca XIX w. (ul. Gizewiusza 15),
• Kamienice secesyjne, początek XX w. (ul.Jana Pawła II 4,8,10,18,22),
• Kamienice eklektyczne, początek XX w. (ul. Jana Pawła II 6,24),
• Kamienica eklektyczno-secesyjna, początek XX w. (ul. Mickiewicza 7),
• Zespół fundamentów i fragmentów muru Bramy Garncarskiej, jednej z trzech średniowiecznych bram miasta. Na odnalezionej podczas budowy siedziby banku PKO BP podbudowie dokonano rekonstrukcji szkieletu bramy wg wzorów zastosowanych pierwotnie w Filadelfii.

Kalendarium

Początek naszej ery założenie osady przez staropruskie plemiona Sasinów na miejscu Ostródy. Lata 70. XIII w. wzniesienie pierwszej drewniano-ziemnej warowni przez Krzyżaków po ujarzmieniu Prusów 1329 komtur dzierzgoński Luther z Brunszwiku nadał Ostródzie prawa miejskie na prawie chełmińskim. lata 1349-70 za rządów komtura Güntera von Hohensteina wybudowano zamek w Ostródzie. Lata 1340-41 mistrz Dietrich von Altenburg ustanowił w Ostródzie główną siedzibę komturstwa. 1381 Kiejstut, książę litewski zdobył miasto i spalił zamek. 1400 wielki pożar zniszczył całkowicie zabudowania miejskie. 18 lipca 1410 rycerz Mikołaj z Durąga po bitwie pod Grunwaldem wypędził Krzyżaków z zamku i oddał miasto Polakom. Na polecenie króla Władysława Jagiełły na zamku złożone zostały zwłoki Ulricha von Jungingena, wielkiego mistrza krzyżackiego. 19 września 1410 Ostróda powróciła w ręce krzyżackie. 1440 Powstał Związek Pruski, który miał chronić interesy ziemiaństwa. 1454-66 wojna trzynastoletnia, w wyniku której Ostróda weszła w skład Prus Zakonnych. 1519 ostatnia wojna polsko-krzyżacka - Ostróda została zdobyta przez wojska polskie. 1525 hołd pruski - miasto weszło w skład świeckiego Księstwa Pruskiego, będącego lennem Polski. 1570 ostródzka szlachta złożyła hołd księciu pruskiemu Albrechtowi Fryderykowi Hohenzollernowi. 1628 Ostródę zdobyli Szwedzi, a do miasta przybył król Gustaw Adolf. 1633-43 Administratorem miasta był książę śląski Jan Chrystian, który rozwijał rzemiosło tkackie na Ziemi Ostródzkiej. 1660 pokój oliwski - zerwanie oficjalnych więzów zależności lennej pomiędzy Prusami Książęcymi i Polską. 21 lipca 1788 wielki pożar zniszczył doszczętnie 164 domy, doprowadzając mieszkańców do całkowitej ruiny. 27 lutego 1807 do Ostródy przybył cesarz Napoleon i rezydował na ostródzkim zamku do kwietnia 1807. 1831 epidemia cholery doprowadziła do śmierci 170 z 2230 mieszkańców miasta. 1833-84 w Ostródzie ukazywało się czasopismo "Mazur" wydawane przez Jana Karola Sembrzyckiego (Zembrzyckiego). 1835 miasto rozpoczęło wydawanie "Gazety Ostródzkiej". 1845 w mieście powstała drukarnia. 1845-52 budowa Kanału Elbląskiego. 1848 w Ostródzie umarł Gustaw Gizewiusz, pochowany został na miejscowym cmentarzu zwanym "Polską Górką". 1864 Ostróda liczyła 4035 mieszkańców. 1872 przez miasto przejechał pierwszy pociąg. 1875 Ostróda miała 5746 mieszkańców i dzięki Kanałowi Elbląskiemu stanowiła znaczący ośrodek handlowy. 1905 wyszedł pierwszy numer "Gońca Mazurskiego", redagowanego przez Franciszka Pieszyńskiego. 1939 Ostróda (niem. Osterode) liczyła 18000 mieszkańców i zyskała w prasie niemieckiej przydomek "Perły Mazur" 21 stycznia 1945 "wyzwolenie" przez Armię Czerwoną prawie całkowicie zniszczyło starą zabudowę miejską i zamek.

Sport

Przystań w Ostródzie

• Sokół Ostróda - klub piłkarski. Aktualnie występuje w IV lidze, w grupie warmińsko-mazurskiej.
  • Pełna nazwa: Ostródzki Klub Sportowy Sokół Ostróda
  • Rok założenia: 1945
  • Barwy klubowe: biało-niebiesko-czerwone
  • Adres: ul. 3 Maja 19, 14-100 Ostróda
  • Stadion: Stadion w Ostródzie
    • pojemność: 1 500 (w tym 800 miejsc siedzących)
    • oświetlenie: brak
  • Najwyższa klasa rozgrywkowa: III liga

Artykuł pochodzi z polskiej wikipedii.