Kotlina Sandomierska

Kotlina Sandomierska (512.4-5) – makroregion fizycznogeograficzny w południowo-wschodniej Polsce i na Ukrainie, część podprowincji Północne Podkarpacie. Sąsiaduje z Karpatami na południu i z Wyżyną Małopolską na północy. Powierzchnia ok. 15 tys. km2.

Kotlina Sandomierska jest rozległym zapadliskiem o założeniu tektonicznym, wyerodowanym przez rzeki, o kształcie zbliżonym do trójkąta, wypełnionym mioceńskimi osadami (do 2500 m miąższości na skraju Karpat). W dolinach rzek występują osady czwartorzędowe (piaski i gliny morenowe). Najwyższe partie kotliny wznoszą się do 260 – 280 m n.p.m., dna dolin leżą natomiast na wysokości od ok. 200 m n.p.m. u ich wylotu z Karpat do 135 m n.p.m. w rejonie Małopolskiego Przełomu Wisły. Kotlina w całości leży w dorzeczu Wisły i jej dopływów karpackich: Raby, Dunajca, Wisłoki i Sanu.

W regionie występują złoża soli kamiennej (Bochnia, Wieliczka), gipsu, siarki (Tarnobrzeg), gazu ziemnego (Husów, Jarosław) i ropy naftowej (Grobla). Obszar odznacza się dużą gęstością zaludnienia. Najważniejsze miasta: Dębica, Jarosław, Mielec, Przemyśl, Przeworsk, Rzeszów, Stalowa Wola, Sandomierz, Tarnobrzeg, Tarnów; na zachodnim skraju Kotliny Sandomierskiej leży Kraków. Przez Kotlinę prowadzi ważny szlak komunikacyjny: drogowy i kolejowy, łączący Czechy (przez Bramę Morawską), z Krakowem, Przemyślem, a dalej ze Lwowem, Kijowem i Odessą.

Rzeźba terenu

W dnie Kotliny Sandomierskiej znajdują się dobrze wykształcone terasy Wisły i Raby. Najwyższy poziom terasowy pochodzi ze zlodowacenia środkowo-polskiego i porasta go Puszcza Niepołomicka. Wysokość tego poziomu wynosi około 20m ponad koryto Wisły.

Artykuł pochodzi z polskiej wikipedii.