Gubin

Ruiny kościoła farnego i ratusz miejski. Nowy kwartał starówki miejskiej w centrum Gubina. Most graniczny Gubin - Guben, na prawo elektrownia wodna.

Gubin (niem. Guben) - miasto w polskiej części Dolnych Łużyc na prawym brzegu Nysy Łużyckiej, nad Lubszą w województwie lubuskim (powiat krośnieński). W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa zielonogórskiego. Leży na granicy z Niemcami i do 1945 roku było wschodnią częścią miasta Guben. Zlokalizowane były tutaj drogowe i kolejowe przejścia graniczne.

Historia

Po raz pierwszy wzmiankowany w pocz. XIII w. (1211) w dokumencie Henryka Brodatego zwalniającym z opłat celnych sól importowaną z Gubina i podającym, że posiadał prawo składu. 1 czerwca 1235 roku nadano Gubinowi przywilej lokacyjny i magdeburskie prawa miejskie a w roku 1311 prawo do bicia własnej monety.

W XVI wieku (od 1526) miasto należało do Czech, następnie w 1620 roku wraz z całymi Dolnymi Łużycami weszło w skład Saksonii, by po klęsce Napoleona i wspierającej go Saksonii, na mocy postanowień kongresu wiedeńskiego w 1815 stać się częścią Prus a następnie Brandenburgii. W XIX wieku budowa linii kolejowych: w 1846 roku otwarcie linii do Berlina i Wrocławia (jedna z najstarszych na terenie dzisiejszej Polski), a w roku 1870 do Krosna Odrzańskiego. Od 1904 do 1938 roku w Gubinie kursowały tramwaje. Miasto odniosło ogromne zniszczenia (ok. 90%) w 1945 roku, szczególnie zacięte walki o tzw. Góry Śmierci zostały zakończone 28 lutego 1945 roku zdobyciem miasta przez oddziały sowieckie. W wyniku II wojny światowej prawobrzeżna część miasta została włączona do Polski pod dzisiejszą nazwą. Dotychczasową ludność wysiedlono do Niemiec.

W latach 1951–2002 Gubin był dużym garnizonem wojskowym. W latach 1951-1957 stacjonowały w nim jednostki 19. Dywizji Zmechanizowanej przeformowanej w 1957 roku w 5 Saską Dywizję Pancerną im. Aleksandra Waszkiewicza.

W roku 1990 w wyniku zmian organizacyjnych 5 Dywizję Pancerną im. Aleksandra Waszkiewicza przekształcono w 5 Kresową Dywizję Zmechanizowaną im. Króla Bolesława Chrobrego, a następnie 5 Kresową Brygadę Zmechanizowaną, by w 2002 roku całkowicie zlikwidować Garnizon Gubin.

Artykuł pochodzi z polskiej wikipedii.