Darłowo

Latarnia Morska Darłowo Rozsuwany most przy ujściu Wieprzy Widok od strony morza na port Darłówko nocą - ujście Wieprzy Widok na dziedziniec Zamek nad rzeką Wieprzą

Darłowo (niem. Rügenwalde, pom. Dirlowo) - to nadbałtyckie miasto w województwie zachodniopomorskim, w powiecie sławieńskim leżące na skraju Pobrzeża Słowińskiego w dolinie rzek Wieprzy i Grabowej.

Historia

Już w XI w. istniał gród lub warownia o nazwie Dirlov lub Dirlovo, którego mieszkańcy zajmowali się żeglarstwem, połowami i konserwowaniem ryb, tkactwem itp. Prawa miejskie nadane w roku 1312 (prawo lubeckie). Potem, po krótkim panowaniu brandenburczyków, w 1347 miasto przeszło w ręce księcia wołogoskiego Bogusława V z dynastii Gryfitów, zięcia Kazimierza Wielkiego. W 1352 roku rozpoczęto budowę zamku, na ten okres datuje się też początek współpracy z Hanzą (pełnoprawnym członkiem Hanzy Darłowo zostało w roku 1412). W 1382 w Darłowie urodził się Eryk Pomorski, znany potem jako król Norwegii Eryk III i król Danii Eryk VII oraz król Szwecji. Po detronizacji, kolejno ze wszystkich tronów, wrócił do Darłowa i zaczął rozbudowywać miasto; tu został pochowany. Kolejnym władcą zasłużonym dla Darłowa i całego Pomorza Zachodniego był Bogusław X.

W latach 1497 i 1558 Darłówko i część Darłowa zalewały ogromne sztormy, które wyrzuciły statki w okolice centrum miasta. W latach 1589, 1624, 1648, 1679 i 1722 miasto było z kolei niszczone przez pożary. Pierwszą latarnię morską wybudowano około roku 1715.

Po przejęciu miasta przez Hohenzollernów przeżywało ono aż do połowy XVIII w. zastój gospodarczy; podczas blokady kontynentalnej Anglii w okresie wojen napoleońskich na początku XIX w. mieszkańcy Darłowa i okolic trudnili się przemytem brytyjskich towarów na kontynent.

Przed I wojną światową miasto liczyło 6 tys. mieszkańców, tuż przed II wojną światową – ok. 8 tys.; w czasach niemieckich nosiło nazwę (niem.) Rügenwalde.

W czasie II wojny światowej w Darłowie zmontowano i testowano dwa największe działa w historii świata, noszące nazwy Dora (od: Dorota) i Gustav. Kilkakrotnie na wizytację ich budowy przyjeżdżał Adolf Hitler, kanclerz i przywódca III Rzeszy. Pierwszą powojenną nazwą Darłowa był Dyrłów, następnie Darłów.

Zabytki

Darłowo zachowało unikatowy średniowieczny układ urbanistyczny z rynkiem po środku, jako głównym placem w mieście. Gród był otoczony murami z basztami i bramami. Do dziś zachowała się tylko Brama Kamienna.

Zamek Książąt Pomorskich

Jedyny w Polsce nadmorski gotycki zamek wybudowany na planie zbliżonym do kwadratu z wieżą wysokości 24 metrów. Budowę zamku rozpoczęto w 1352 roku za panowania Bogusława V, na ten okres datuje się też początek współpracy miasta z Hanzą. W XVIII i XIX wieku w zamku znajdowały się magazyny i więzienie, od 1930 roku muzeum.

Kościół Mariacki

Kościół Mariacki pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, którego gospodarzami świątyni są Ojcowie Franciszkanie z prowincji Św. Maksymiliana Marii Kolbego w Gdańsku.

Historia kościoła datuje się na rok 1321, w którym biskup kamieński Konrad za pośrednictwem braci Święców zapoczątkował budowę kościoła NMP Wniebowziętej. W roku 1394 z funduszy księcia Bogusław VIII wzniesiono wieżę kościelną, a następnie dobudowano zakrystię i kaplice boczne. Niestety, kościół wraz z miastem często nękany był pożarami, szczególnie tragiczny był rok 1679, kiedy to w powstały od pioruna pożar strawił całe wnętrze kościoła wraz z wieżą. Od roku 1540 budowla była w użytkowaniu przez protestantów. W 1897 roku przed chórem i bocznymi nawami dobudowano drewniane balkony, charakterystyczne dla świątyń protestanckich. 14 sierpnia 1945 roku franciszkanie z Prowincji Matki Bożej Niepokalanej objęli kościół i 1 września tegoż roku dokonano jego poświęcenia. W roku 1974 rozpoczęto prace mające na celu przywrócenie gotyckiego charakteru budowli - usunięto drewniane balkony oraz tynki przesłaniające oryginalne detale.

Najcenniejsze zabytki kościoła Mariackiego:

• kunsztownie rzeźbiona renesansowa ambona z 1684 roku,
• cztery barokowe obrazy z pierwszej połowy XVIII wieku,
• sześć portretów apostołów z końca XVII wieku,
• renesansowa misa chrzcielna z XVI wieku,
• barokowy krucyfiks i tabernakulum z XVII wieku,
• barokowe stalle z XVII wieku,
• mosiężny żyrandol z aniołem z przełomu XVII i XVIII wieku,
• prospekt organowy z 1853 roku,
• sarkofagi książąt pomorskich: Eryka I, Elżbiety (księżniczki duńskiej, żony ostatniego pomorskiego księcia Bogusława XIV, zmarłej w 1653 roku), księżnej Jadwigi (córki księcia Henryka Brunszwickiego i Elżbiety Duńskiej, żony Ulryka, brata Bogusława XIV).

Inne zabytki

Brama Kamienna, zwana wysoką jedyna zachowana z pierwotnego założenia murów obronnych. Ratusz barokowy z końca XVIIIw., przed ratuszem stoi fontanna z 1919 roku z posągiem rybaka. Kościół Św. Gertrudy oryginalne (XV wiek) założenie gotyckiej architektury cmentarnej na planie sześcioboku z dwunastobocznym obejściem; całość nakryta dachem namiotowym z iglicą. Wnętrze z gwieździstym sklepieniem zdobi fresk patronki żeglarzy św. Gertrudy oraz godła cechów szewskiego i piwowarskiego. Przykład skandynawskiego gotyku, jedyny w Polsce. Okna kościoła są podobne do bulajów dawnych statków.Gotycka kaplica św, Gertrudy to jedyna w swoim rodzaju budowla w Polsce, nawiązująca do angielskich wzorców budownictwa. Kościół Św. Jerzego piętnastowieczna gotycka jednonawowa budowla, wchodząca w skład dawnego szpitala dla trędowatych. Pomnik Rybaka - Fontanna zaprojektowany został w roku 1919 przez znanego niemieckiego artystę Wilhelma Grossa, fundatorami figury rybaka, zdobiącej do dziś darłowski rynek byli Heptenmacherowie. Kamieniczki Starego Miasta szczególnie zachowane na ul. Powstańców Warszawskich (głównym deptaku miasta) i na Rynku. Spichlerz oraz młyn wodny na Wieprzy Latarnia Morska pochodzi z XIX w., wielokrotnie przebudowywana, obecnie wieża ma 22 m wysokości (w Darłówku) i jest to najniższa latarnia morska na polskim wybrzeżu. Port oryginalna zabudowa portu rybackiego z XIX i XX wieku. Awanport w Darłówku Zachodnim – miejsce, w którym podczas II wojny światowej istniała stocznia statków żelbetonowych.

Przystań żeglarska

Wszyscy żeglarze, którzy odwiedzają Port Morski Darłowo mogą skorzystać z kontenera sanitarnego, umiejscowionego za mostem, po wschodniej stronie portu. W kontenerze mieści się toaleta, prysznic i pomieszczenie rekreacyjne. Można również podłączyć się do energii elektrycznej oraz po uprzednim kontakcie z Zarządem Portu pobrać wodę słodką.

Rejsy turystyczne

• Latem rzeką Wieprzą z centrum do mostu rozsuwanego kursuje tramwaj wodny
• Latem kilka razy w tygodniu kursuje z Darłowa statek wycieczkowy na Duńską wyspę Bornholm
• Rejsy na morski połów ryb dla wędkarzy

Kultura

Instytucje

• Darłowski Ośrodek Kultury
• Biblioteka miejska
• Kino "Bajka"
• Zamek Książąt Pomorskich

Atrakcje kulturalne

• Darłowski Festiwal Filmów Skandynawskich - impreza cykliczna w sezonie letnim.
• Europejskie Warsztaty Muzyczne i Operowe
• Gala operetkowa
• Festiwal organowy

Turystyka

Atrakcje turystyczne

• Unikatowy średniowieczny układ urbanistyczny starego miasta.
• Rozsuwany most: oryginalny mechanizm, przy ujściu Wieprzy do morza (w Darłówku);.
• Międzynarodowy Zlot Historycznych Pojazdów Wojskowych - impreza cykliczna w sezonie letnim
• Elektrownia wiatrowa: elektrownia wiatrowa liczy obecnie 9 wiatraków (dużych) oraz 6 mniejszych. Obecnie są to jedne z największych wiatraków w Europie, o wysokości 118 m.
• Betonowe podstawy wyrzutni V-1 i V-2 z czasów II wojny światowej.

Szlaki turystyczne

• szlak rezerwatów niebieski - 75 km na trasie Polanów-Darłowo
• szlak nadmorski czerwony - 100 km na trasie Mielno-Jarosławiec
• szlak turystyki wodnej rzeka Wieprza - spływ Kępice-Darłowo
• Szlak Zabytków Średniowiecza czarny - 104 km. Przebiega przez: Darłowo, Dąbki, Dobiesław, Jeżyce, Słowino, Boleszewo, Krupy, Stary Jarosław, Kowalewice, Barzowice, Cisowo, Dąbki. Na trasie: Zamek Książąt Pomorskich, średniowieczne kościoły, grodziska i zabytki budownictwa wiejskiego

Sport i rekreacja

Kluby sportowe

• MKS Darłovia Darłowo (męska sekcja piłki nożnej)
• KK Kross Ziemia Darłowska (kobieca sekcja kolarstwa szosowego)
• Klub Sportowy Ashihara Karate i Jiu – Jitsu
• Darłowski Klub Oyama Karate
• Yacht Club "Wiking"
• Klub Sportowy Stocznia Darłowo http://www.volley.xt.pl/
• SKS "delfinek" sp3

Obiekty sportowe

• Ośrodek Sportu i Rekreacji
• Park wodny Jan
• Hala sportowa i kort tenisowy - Ośrodek Róża Wiatrów
• Siłownia "Atlas" ul. Wyspiańskiego 9f Czynna codziennie w godz. 9:00-21:00
• Hala Sportowa Zespołu Szkół Morskich ul. Szpitalna 1
• Ośrodek jeździecki (jazda konna) ul. O. D. Tynieckiego 20

Imprezy i zawody cykliczne

• Międzynarodowy Festiwal Latawców
• Ogólnopolski Bieg Eryka
• Ogólnopolskie Otwarte Zawody Wędkarskie o Puchar Królewskiego Miasta Darłowa "Darłowski Dorsz". Zawody są rozgrywane na morzu. Wędkarze poławiają dorsze z pokładów statków.
• Puchar Polski w kolarstwie szosowym kobiet.
• Międzynarodowy Zlot Historycznych Pojazdów Wojskowych

Artykuł pochodzi z polskiej wikipedii.